ΚΟΛΟΣΚΟΠΗΣΗ
Κατηγορία άρθρου:
ΚΟΛΟΣΚΟΠΗΣΗ
Αν η γαστροσκόπηση είναι μέθοδος εκλογής για τον έλεγχο του ανωτέρου πεπτικού, ισχύει το ίδιο και για τη κολοσκόπηση που ελέγχει το κατώτερο πεπτικό-παχύ έντερο και τελικό ειλεό.Η σημαντική αύξηση των νεοπλασιών του εντέρου (πολύποδες και κακοήθεια) καθιστούν τη κολοσκόπηση αναγκαία και επιβεβλημένη για πρόληψη,σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό απ’ότι τη γαστροσκόπηση.
› Τι δείχνει; Δείχνει την πραγματική εικόνα του βλεννογόννου του παχέος εντέρου και του τελικού ειλεού που αφορά την υφή του,την κινητικότητα του και αποκαλύπτει βλάβες που με άλλα μέσα,όπως ακτινογραφία,δεν αποκαλύπτονται.Η αξονική και το υπερηχογράφη μα δεν είναι καθόλου αξιόπιστα.
› Πώς γίνεται; Χρησιμοποιείται ειδικό όργανο,εύκαμπτο,μήκους 165 εκ.στην άκρη του οποίου υπάρχει κάμερα.Το όργανο προωθείται με τεχνικές κινήσεις,μερικές φορές μέχρι τον τελικό ειλεό(τέλος του λεπτού εντέρου).
Η κολοσκόπηση γίνεται ανάλογα με το ραντεβού.Βασικό στοιχείο της είναι ο άριστος καθαρισμός του εντέρου.Υπάρχουν σαφείς οδηγίες προετοιμασίας που θα πρέπει να τηρούνται επακριβώς.Γίνεται με μέθη(xρησιμοποιείται midazolam κυρίως και δευτερευ όντως propofole).Ο άρρωστος τίθεται στο αρ.πλάγιο.Κατά τη διάρκειά της γίνεται αλλαγή της θέσης και άσκηση εξωτερικής πίεσης,με τα χέρια,στη κοιλιά.
› Πότε γίνεται; Οι ενδείξεις της αφορούν άτομα που εμφανίζουν συμπτώματα όπως:
Αποβολή αίματος.
α.Εμφανής απο το ορθό.
β.Μικροσκοπική στα κόπρανα (Mayer θετική).
Αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου.Απο δυσκοιλιότητα σε διάρροια.Απο κανονικές κενώσεις σε δυσκοιλιότητα (εναλλαγές κενώσεων).
Χρόνια δυσκοιλιότητα (κένωση ανα 3 μέρες και πλέον).
Χρόνιο διαρροικό σύνδρομο.Ο άρρωστος έχει διάρροιες πάνω απο 10-15 μέρες.
Αναιμία.
Συγγενής 1ου βαθμού(γονείς-αδελφός) με κακοήθεια ή πολύποδα.
Πόνος,συνήθως όχι έντονος αλλά επίμονος και εντοπισμένος σε σταθερό σημείο.
Άλλες συνυπάρχουσες χρόνιες παθήσεις.(Θα το κρίνει ο θεράπων ιατρός).Και βεβαίως
Προληπτικά μετά τα 40 έτη.Η παγκόσμια οργάνωση υγείας θέτει όριο τα 50 έτη.
› Πονάει; Σε σημαντικό ποσοστό η εξέταση είναι σχετικά ανώδυνη.Σ'αυτό βοηθά και η μεθη.Υπάρχει δυσφορία απο τη χορήγηση αέρα,για τη διάταση του εντέρου.Η χρήση διοξει δίου του άνθρακα (CO2) απαλλάσει απο αυτό το πρόβλημα,αλλά ανεβάζει το κόστος.Σε μι κρότερο ποσοστό υπάρχει ανεκτός πόνος και σε ελάχιστο ποσοστό δεν δύναται να ολοκλη ρωθεί η εξέταση.Σ'αυτό συμβάλλουν και ανατομικοί λόγοι παράλληλα με τη ψυχολογία του εξεταζομένου.
› Πόσο διαρκεί; Η εξέταση διαρκεί συνήθως απο 10-25 λεπτά.Μεγαλύτερη διάρκεια οφείλε ται σε ανατομικούς λόγους(οξείες καμπές,μεγάλο έντερο),κακή προετοιμασία και λήψη βιο ψιών.Ελάχιστος χρόνος απόσυρσης του οργάνου είναι τα 6 λεπτά.Δεν απαιτείται νοσηλεία. Αφού ολοκληρωθεί η διαδικασία,ο εξεταζόμενος χρειάζεται να περιμένει να φύγει ο αέρας και να περάσει η επήρεια της μέθης(περίπου 15-30 λεπτά).Μετά την εξέταση μπορεί να φάει και να πιεί,εκτός αν συμβουλεύσει αλλοιώς ο ιατρός.Δεν πρέπει να οδηγήσει για 2 ώρες και καλό είναι,αλλά όχι απαραίτητο,να συνοδεύεται.
› Πότε βγαίνουν τα αποτελέσματα; Άμεσα.Όταν υπάρχουν σχετικές ενδείξεις,ο γιατρός παίρνει δείγμα για βιοψία και τα αποτελέσματα βγαίνουν μετά από λίγες ημέρες.
› Εναλλακτικές μέθοδοι: Σε περίπτωση που η κολοσκόπηση αντενδείκνυται ή δεν μπορεί να εκτελεσθεί υπάρχουν δύο εναλλακτικές μέθοδοι.
1.Βαριούχος υποκλυσμός.Είναι ακτινολογική μέθοδος,αρκετά αξιόπιστη,αλλά μάλλον εγκαταλείφθηκε από τους ακτινολόγους.Στη χώρα μας δεν κοστολογείται οικονομικώτερα. Έχει το μειονέκτημα της έμμεσης απεικόνισης,την αδυναμία λήψης βιοψίας και τη λήψη ακτινοβολίας.
2.Εικονική κολοσκόπηση ή αξονική κολογραφία.Νέα μέθοδος,με χρήση αξονικού τομογράφου,ισάξιας διαγνωστικής ακρίβειας με τη κολοσκόπηση,ανώδυνη,πλην της δυσφο ρίας από τη διάταση του εντέρου,σύντομη και ασφαλής.Εφαρμόζεται αντί της κολοσκόπη σης για διαγνωστικούς σκοπούς αλλά και εκεί που για ανατομικούς λόγους ή λόγους συνυπάρχουσας παθολογίας,η κολοσκόπηση δεν μπορεί να γίνει.
Μειονεκτήματα είναι σχετικά ακριβή,με τουλάχιστον διπλάσια τιμή,δεν είναι εφικτή η λήψη βιοψιών,και αν ο καθαρισμός δεν είναι τέλειος,υστερεί σημαντικά σε διαγνωστική ακρίβεια. Επι υπάρξεως βλαβών πρέπει να ακολουθήσει κολοσκόπηση.Απαιτεί εγκατάσταση αξονικού τομογράφου και έχει,χαμηλή βέβαια,ακτινοβολία.
› Επιπλοκές- Προφυλάξεις.Η κολοσκόπηση,σε σχέση με τη γαστροσκόπηση που είναι σχεδόν ακίνδυνη,περικλείει κινδύνους και έχει και αντενδείξεις.Αυτές αφορούν αφ'ενός την προετοιμασία και τις παρενέργειες των καθαρτικών,αφ'ετέρου δε την ίδια σαν εξέταση.
Για τα μεν καθαρτικά υπάρχουν περιορισμοί σε παθήσεις όπως νεφρική ανεπάρκεια,βαρειά ηπατική ανεπάρκεια,βαρειά αναιμία (Hct <30%),βαρειά αναπνευστική ανεπάρκεια,καρδιακή ανεπάρκεια,αρρυθμίες,Σακ.Διαβήτης(κίνδυνος υπογλυκαιμίας) κ.α.
Για την ίδια σαν εξέταση πρέπει να λαμβάνονται υπ'όψη τα εξής:
1.Σαν επεμβατική μέθοδος περικλείει τον κίνδυνο διάτρησης του εντέρου.Αυτό ευτυχώς είναι πολύ-πολύ σπάνιο (3:1000 κολοσκοπήσεις).
2.Σε αρρώστους με σοβαρές παθήσεις τις καρδιάς,ανεπάρκειας των νεφρών,προσφάτων Α.Ε.Ε.(εγκεφαλικό),ανευρυσμάτων αορτής κ.α. απαιτείται ειδική μεταχείρηση ή μπορεί και να αντενδείκνυται.
3.Σε ηλικιωμένους άνω των 80 ετών,δεν αποτελεί ένδειξη εκτέλεσής της,εκτός αν υπάρχουν συγκεκριμένοι λόγοι.
4.Η παρουσία εκκολπωμάτων καθιστά αυξημένο τον κίνδυνο διάτρησης.
› Σημαντική υπενθύμιση.Ο άρρωστος πρέπει να ενημερώνει ακριβώς για τα φάρμακα που λαμβάνει.Ιδιαίτερο σημαντικό είναι όταν λαμβάνει αντιπηκτικά Π.χ Sintrom,Plavix (κλοπιδογρέλη),Salospir,νεώτερα αντiπηκτικά(Xarelto,Eliquis κ.α) τα οποία πρέπει να διακοπούν έγκαιρα.Επίσης πρέπει να αποφεύγεται η λήψη μη στερινοειδών αντιφλεγμονω δών(Voltaren,Mesulid,Ponstan κ.α.)
Συμπερασματικά η κολοσκόπηση είναι μια πολύ καλή διαγνωστική εξέταση,αρκετά ασφα λής,πολύ καλά ανεκτή,με ελάχιστους κινδύνους,υψηλή διαγνωστική ακρίβεια,οικονομική και εύκολα προσπελάσιμη.Οι δυνατότητες θεραπευτικής παρέμβασης την καθιστούν αναντικατά στατη.Για την αφαίρεση πολυπόδων υπάρχει ξεχωριστή αναφορά.
› Επανάληψη.Ανα 3ετία εκτός αν αλλοιώς συστήσει ο ιατρός.